Chỉ còn Tiểu đoàn 7 vừa quàng ba lô lên vai, chưa kịp bước thì mưa bom đã trút xuống. Biển lửa trùm lên toàn bộ đội hình tiểu đoàn với những dây chớp nhì nhằng, loá mắt và tiếng nổ chói tai, lộng óc liên tục trong gần 10 phút đồng hồ. Kẻ địch tàn bạo đã dùng cả phi vụ ấy chỉ với hai loại vũ khí giết người hàng loạt là bom bi và bom khai quang (sát thương). Chúng tôi, không ai nói một lời nhưng đều hiểu. Thế là hết! Nỗi đớn đau và căm thù trào lên, tắc nghẹn. Cả đội hình hành quân và không gian sau phi vụ B52 kinh hoàng ấy lặng im đến nghẹt thở. Trăng hạ tuần vàng vọt nhô lên trên rặng cây xơ xác phía đồng đội tôi vừa bị trận mưa bom dữ dội ấy. Đó là đêm 22/02/1972.
Vương Khả Sơn không chỉ kể về những trận đánh ác liệt nơi ranh giới giữa sự sống và cái chết mong manh như sợi tơ. Ông còn đưa người đọc vào thế giới đời thường của người lính – những bữa cơm vội dưới làn đạn, những đêm dài co ro trong giao thông hào ẩm lạnh, tiếng thở dài nhớ quê hương và cả những nụ cười bất chợt giữa khói lửa mịt mù. Chiến tranh trong trang viết của ông không chỉ là lửa đạn, mà còn là nơi lộ rõ nhất bản chất con người: sự dũng cảm, lòng vị tha, tình đồng đội thiêng liêng và cả những khoảnh khắc yếu lòng không thể nào quên.
Điều làm nên sức nặng của Ký ức chiến tranh chính là cái nhìn tỉnh táo và đầy nhân văn của tác giả. Ông không né tránh những mất mát, không tô hồng chiến thắng, cũng không giấu đi nỗi đau thể xác lẫn tinh thần mà chiến tranh gieo rắc. Những người đồng đội ngã xuống, những vết thương chưa bao giờ lành, những giấc mơ ám ảnh đêm đêm – tất cả được kể lại với một sự trung thực đầy can đảm. Chính sự chân thực ấy khiến cuốn sách vượt lên trên một hồi ký thông thường, trở thành tấm gương phản chiếu lịch sử không khoan nhượng, lay động trái tim người đọc bằng sự thật trần trụi và cảm xúc nguyên bản nhất.
Hơn cả một ghi chép cá nhân, Ký ức chiến tranh là di sản tinh thần quý giá dành cho thế hệ hôm nay – những người may mắn sinh ra trong hòa bình. Qua từng trang sách, độc giả nhận ra rằng, hòa bình không phải là điều hiển nhiên, mà được đánh đổi bằng máu, nước mắt và bao sinh mạng đã khuất. Chiến tranh không chỉ thử thách lòng dũng cảm, mà còn là phép thử cho tình người – thứ ánh sáng le lói giữa đêm đen hủy diệt.
Với văn phong chân phương nhưng giàu sức gợi, Vương Khả Sơn không đơn thuần kể lại quá khứ, ông còn gửi gắm một thông điệp sâu sắc: Chiến tranh đã kết thúc, nhưng ký ức thì sống mãi. Những gì ông viết không chỉ là câu chuyện của riêng mình, mà còn là tiếng lòng của cả một thế hệ, một lời nhắc nhở về sự trân quý hòa bình và lòng biết ơn với những hy sinh thầm lặng.
Ký ức chiến tranh xứng đáng là cuốn sách đồng hành cùng độc giả trên hành trình tìm về lịch sử – không phải bằng những con số khô khan, mà bằng nhịp đập trái tim, bằng nỗi đau và tình yêu thương chân thành nhất. Một tác phẩm khiến người ta không thể đọc mà không rưng rưng, không thể gấp lại mà không suy ngẫm.
Trong dòng chảy vô tận của những tác phẩm viết về chiến tranh, Ký ức chiến tranh của Vương Khả Sơn hiện lên như một bức tranh chân thực đến xót lòng, khắc họa những năm tháng khốc liệt mà ông và đồng đội đã trải qua. Không phải một bản hùng ca khoa trương, cũng chẳng phải lời tuyên truyền cứng nhắc, cuốn sách là tiếng nói trầm ấm của một người lính già – người đã sống, chiến đấu và chứng kiến sự tàn khốc của chiến trường. Từng dòng hồi ức được kể lại bằng giọng văn giản dị mà thấm thía, như những mảnh vỡ ký ức được ghép lại từ nỗi đau, niềm kiêu hãnh và cả sự day dứt không nguôi.
