Ngũ Thần Quảng liếc nhìn đôi tân nhân hạnh phúc, áp đám đông xuống: “Bình thường mở hội tôi phát biểu không ai nghe, hai đứa chắc cũng thế ... Nhưng hôm nay, hai đứa phải nghe, bỏ đi cái thân phận bí thư này thì tôi kết hôn hơn 30 năm chưa ly hôn, nên có quyền phát ngôn. Có người nói, hôn nhân là cái hộp rỗng, anh muốn thấy cái gì thì phải bỏ vào đó, cho vào đó ích kỷ thì đừng mong có được rộng lượng, cho vào đó thù địch thì đừng mong có được khoan dung, cho vào đó bội bạc thì đừng mong có được chân tình. Hai đứa muốn có ái tình, hạnh phúc, vui vẻ khỏe mạnh thì phải toàn tâm toàn ý gây dựng và bảo vệ...Những lời hôm nay không chỉ nói Giản Phàm và Dương Hồng Hạnh, cũng là nói cho mọi người nghe, đừng có rảnh rỗi là chơi bài, uống rượu, chăm chỉ về nhà với vợ con, chưa có vợ thì mau đi tìm, tìm không thấy không sao, Giản Phàm sẽ dạy các cậu.”
Lần này tiếng vỗ tay cực kỳ nhiệt liệt, đám đông thì hâm mộ, còn những đồng nghiệp biết hai người họ tới với nhau không dễ càng thêm vài phần cảm khái.
Bộ truyện “Hắc Oa” của tác
giả Thường Thư Hân được xem là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của
dòng hiện thực bách thái trong văn học mạng Trung Quốc – một thể loại không dễ
tiếp cận, kén chọn độc giả, nhưng một khi đã chạm tới thì để lại dư vị lắng đọng
rất lâu. Tác phẩm giống như một món ăn thoạt nhìn bình dị, thô mộc, nhưng càng
nghiền ngẫm lại càng thấm thía, càng sâu sắc.
Nhân vật trung tâm là Giản Phàm,
một con người hoàn toàn bình thường, không hề mang theo hào quang của xuất thân
hiển hách hay thiên phú phi thường, cũng chẳng ôm ấp chí lớn kinh thiên động địa.
Thứ duy nhất Giản Phàm thực sự say mê từ thuở nhỏ là ẩm thực – những vị ngọt,
bùi, chua, cay, mặn của cái "nồi" cuộc sống. Tuy nhiên, định mệnh trớ
trêu đã đẩy anh rời xa gian bếp, bước chân vào con đường của cảnh sát hình sự.
Từ đây, mở ra một thế giới hiện thực khốc liệt, nơi con người cũng bị số phận
“hấp, xào, chiên, luộc” trong những biến cố không khoan nhượng của đời sống.
Điểm đặc sắc nhất của Hắc Oa
không nằm ở các vụ án ly kỳ hay những màn đấu trí cân não kịch tính, mà ở cách
tác giả khắc họa chiều sâu nhân sinh. Thường Thư Hân chọn cách viết chân thực đến
trần trụi: không hề tô hồng hiện thực một cách dễ dãi, cũng không bi kịch hóa
nó đến mức cực đoan. Ông viết về những con người rất đời: cảnh sát tuyến đầu mệt
mỏi đến kiệt sức vì áp lực; kẻ phạm tội cũng mang trong mình nỗi tuyệt vọng khó
gọi tên; những gia đình tan vỡ; và những ước mơ nhỏ bé bị bào mòn bởi vòng xoáy
cơm áo gạo tiền. Ở đó, ranh giới giữa thiện và ác trở nên nhòa mờ, chỉ còn lại nhân
tính bị thử thách trong từng lựa chọn.
Giản Phàm là hình ảnh đại diện cho kiểu nhân vật “phản anh hùng” (non-hero), nhưng lại vô cùng đáng nhớ. Anh không có khả năng cứu rỗi thế giới, không phải lúc nào cũng sáng suốt, thậm chí nhiều khi do dự, hoang mang, mệt mỏi trước những gì mình chứng kiến. Chính quá trình va đập với hiện thực, nếm trải đủ ngọt bùi chua cay của nghề nghiệp và xã hội, đã khiến Giản Phàm dần trưởng thành. Sự trưởng thành ấy không được đo bằng những chiến công rực rỡ, mà bằng cái nhìn ngày càng sâu sắc và cảm thông hơn về con người.
Hắc Oa thường được độc giả kỳ cựu
gọi là “tinh hoa của hiện thực bách thái” không phải vì cốt truyện quá mới lạ,
mà vì chiều sâu chiêm nghiệm mà nó mang lại. Tác phẩm giống như một nồi canh lớn
của nhân sinh: có vị mặn chát của mồ hôi và nước mắt, vị đắng của mất mát, vị
cay xè của xung đột, và đôi khi là chút ngọt hiếm hoi của tình người. Đọc truyện,
người ta không chỉ theo dõi số phận Giản Phàm, mà còn như soi thấy chính mình
trong những lựa chọn, những day dứt rất đời thường.
Trong vô số tiểu thuyết đô thị đầy tiết tấu nhanh, hướng đến sự thỏa mãn cảm giác tức thời, Hắc Oa chọn một con đường ngược lại: chậm rãi, trầm lắng, thậm chí có lúc nặng nề. Nhưng chính điều đó đã khiến nó neo đậu lâu dài trong tâm trí người đọc. Với nhiều độc giả, sau mười năm đọc văn học mạng, cái tên Hắc Oa và nhân vật Giản Phàm vẫn là một ký ức khó thay thế – giống như một bữa cơm quê giản dị, không hề phô trương, nhưng càng nghĩ lại càng thấy ấm áp và cay mắt.